با شدت گرفتن اعتراضات گروه‌هاي زيست‌محيطي و متخصصان دانشگاهي ؛ عمليات تخريب پارك ملي گلستان متوقف شد - مژگان جمشيدي 

عمليات تخريب اراضي پيراموني جاده پارك ملي گلستان كه از صبح روز دوشنبه توسط وزارت راه و ترابري آغاز شده بود، عصر ديروز سرانجام به دستور فاطمه واعظ‌جوادي، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست متوقف شد.
گزارش‌هاي رسيده از استان گلستان حاكي است، فاطمه واعظ‌جوادي بعد‌از‌ظهر ديروز در يك اقدام غيرمنتظره با ارسال نامه‌اي به مديركل محيط زيست استان گلستان خواستار ممانعت اين اداره كل از ادامه عمليات وزارت راه در داخل پارك ملي گلستان شده است. اين در حالي است كه وي پيش از اين خود را‡ساً با ارسال نامه‌اي به محمد رحمتي، وزير راه و ترابري، با برداشت پوزه‌هاي صخره‌اي دو طرف جاده و نيز برداشت درختان جنگلي و پوشش گياهي پيرامون اين جاده موافقت كرده بود. اما اين اقدام رئيس سازمان محيط زيست در كمتر از 2 هفته با واكنش‌هاي تند گروه‌هاي زيست‌محيطي و رسانه‌هاي خبري استان گلستان مواجه شد.از سوي ديگر موجي از نارضايتي و اعتراض در بين بدنه كارشناسي اين سازمان به وجود آمد به طوري كه در كمتر از يك هفته از ارسال نامه جوادي به وزير راه، اين نامه خيلي سريع از طريق پست الكترونيك به اطلاع بسياري از طرفداران و متخصصان محيط زيست رسيد.
در عين حال به‌رغم انتقادات شديد متخصصان و اعضاي هيات علمي دانشگاه‌هاي تهران و گرگان به اين اقدام سازمان محيط زيست، وزارت راه و ترابري فعاليت خود را به طور آزمايشي از صبح روز دوشنبه با ورود برخي از ادوات و ماشين‌آ‌لات راهسازي به پارك ملي گلستان رسماً آغاز كرد.
اما اين اقدام كوتاه‌مدت وزارت راه و ترابري كه علاوه بر تخريب‌هاي جزئي، آلودگي صوتي زيادي را در ذخيره‌گاه بيوسفري گلستان به وجود آورده بود بار ديگر با اعتراض بدنه كارشناسي اين سازمان مواجه شد به طوري كه برخي از كارشناسان اين سازمان علي‌رغم فشارهاي وارده و بعضا تهديد به عزل و اخراج، با اين اقدام به مخالفت برخاستند .
يك منبع آگاه در سازمان حفاظت محيط زيست با اعلام اين مطلب به اعتماد ملي گفت: با گذشت تنها 24 ساعت از فعاليت وزارت راه در پارك ملي گلستان تنها آلودگي صوتي ناشي از فعاليت ماشين‌آلات راهسازي آنقدر زياد بود كه به گفته محيط‌بانان منطقه، به طور كلي آرامش و امنيت منطقه را براي زيست حيات وحش برهم زده بود. از سوي ديگر گفته مي‌شود وزارت راه علي‌رغم موافقت رئيس سازمان محيط زيست با برداشت پوزه‌هاي صخره‌اي و درختان پيرامون جاده، بازهم به تعهدات خود آن‌طور كه انتظار مي‌رفت عمل نكرده و همين امر موجب شد تا عمليات بازسازي جاده پارك ملي گلستان صبح ديروز به درخواست مديركل اداره محيط زيست گلستان متوقف شود.
این منبع آگاه همچنين مي‌افزايد: بعدازظهر ديروز دستور كتبي خانم جوادي به استان ابلاغ شد و با توقف عمليات وزارت راه، پارك ملي گلستان بار ديگر به آرامش و سكوت نسبي بازگشت .
بحران 2

در حالي كه تخريب اراضي پيرامون جاده گلستان از عصر ديروز متوقف شده با اين حال ترس و نگراني از شروع مجدد عمليات بازسازي جاده در داخل محدوده پارك ملي همچنان بدنه كارشناسي اين سازمان را فرا گرفته است.
اما آنچه بيش از پيش به اين نگراني‌ها دامن زده است، موافقت اين سازمان با انجام مطالعات اوليه براي احداث 2 و يا حتي 3 سد در داخل پارك ملي گلستان است كه چنانچه اين سدها احداث شود بخش‌هاي زيادي از اراضي پارك ملي گلستان به زير آب مي‌رود.مساله احداث اين سدها كه گفته مي‌شود يكي از آنها سد <گلمندره> و ديگري <بند خاكي دشت> نام دارد، از زماني مطرح شد كه يكي از مسوولان وزارت نيرو در استان خراسان‌شمالي از مانع‌تراشي سازمان محيط زيست براي انجام طرح‌هاي <كنترل سيلاب> ياد كرد. اين مقام مسوول در وزارت نيرو 2 ماه قبل در گفت‌وگو با خبرنگار ايرنا بدون اشاره به مساله احداث سد در اين منطقه تنها اشاره‌اي كوتاه به مخالفت سازمان محيط زيست كرد. با اين حال در پي تماس خبرنگار اعتماد ملي با مديركل محيط زيست استان گلستان، اين مقام بعد از دقايقي انكار، سرانجام به احداث قريب‌الوقوع اين سدها اشاره كرد. دكتر شهرياري يك ماه قبل به خبرنگار اعتماد ملي گفته بود اين سد داخل پارك ملي گلستان احداث نمي‌شود ولي ساخت آن در اراضي بالادست پارك در استان خراسان‌شمالي، پارك ملي را تحت‌الشعاع خود قرار خواهد داد و حيات آبزيان يكي از رودخانه‌هاي داخل پارك را تهديد خواهد كرد.
او همچنين از اختصاص اعتبارات ملي براي مطالعه اين سد كه سد <قيزقلعه> نام دارد ياد كرد و گفت: <همزمان با سفر رئيس‌جمهوري به استان خراسان‌شمالي گويا، اعتبارات اوليه‌اي براي مطالعه اين سد اختصاص يافته اما اين به معني موافقت سازمان محيط زيست نيست و چنانچه مطالعات نشان دهد كه اين سد حيات پارك ملي گلستان را تهديد خواهد كرد سازمان محيط زيست هرگز با احداث آن موافقت نخواهد كرد.>با اين حال شواهد و مستندات موجود نشان مي‌دهد كه هر زمان بودجه‌اي براي مطالعات اوليه يك طرح عمراني اختصاص يافته، صرف نظر از اينكه تالاب انزلي را ويران خواهد كرد يا درياچه اروميه و يا حتي آرامگاه كورش و آثار چندين هزار ساله ايران باستان اين پروژه‌ها به طور صددرصد اجرا شده و به مرحله بهره‌برداري رسيده‌اند. از اين رو از هم‌اكنون مي‌توان انتظار روزي را داشت كه پارك ملي گلستان گل سر سبد پارك‌هاي ايران سرانجام به زير آب رود. يك منبع آگاه در سازمان محيط زيست با اشاره به اين مطلب گفت: اداره كل محيط زيست استان گلستان چند ماه قبل به طور جدي با احداث اين سدها مخالفت كرد به طوري كه حتي مانع ورود مجريان طرح و انجام مطالعات اوليه شد اما چندي بعد به دستور خانم جوادي، ورود مجريان طرح براي انجام مطالعات اوليه بلامانع اعلام شد. با اين حال اين اداره هنوز هم با انجام اين كار مخالف است چون هرگونه عمليات عمراني به موجب قوانين داخلي و بين‌المللي در محدوده پارك‌هاي ملي ممنوع است و حتي تهيه گزارش ارزيابي زيست‌محيطي هم نمي‌تواند آن را توجيه كند.
دكتر مجيد مخدوم عضو هيات علمي دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران در اين باره مي‌گويد: اگر سيل هر سال در گلستان تكرار مي‌شود تنها به اين دليل است كه جنگل‌هاي بالادست و مراتع تخريب شده‌اند و در واقع هميشه منشا سيل بيرون از پارك ملي بوده بنابراين احداث سد در داخل پارك ملي گلستان به هيچ عنوان توجيه علمي، كارشناسي و منطقي ندارد چون پارك ملي خودش يك سيل‌گيراست. وي مي‌‌افزايد: نامه رياست سازمان محيط زيست به وزير راه كه در بخش‌هايي از آن حتي به احداث سدهاي ذخيره‌اي و تاخيري اشاره شده نشان مي‌دهد كه مشاوران ايشان كوچك‌ترين ديد اكولوژيكي و زيست‌محيطي به پارك ملي گلستان نداشته و ندارند و همه چيز را از بعد هيدرولوژي مدنظر قرار داده‌اند و اين تصميم، باعث تخريب پارك ملي گلستان و حذف آن از فهرست ذخيره‌گاه‌هاي يونسكو مي‌شود. وي مي‌گويد: انتظار داريم رئيس‌جمهور محترم يك تجديدنظر جدي در انتخاب خود داشته باشند و يا لااقل رئيس سازمان محيط زيست يك مشاور زيست‌محيطي هم به مشاوران خود بيفزايند